Cà hai đều có giá trị chữa bịnh rét nhưng cách chữa hơi khác. Nó cọng lực với thinh lặng, phụ họa với buồn chán tấn công tâm hồn ta như một thứ rắn độc rút rỉa nội tâm ta. Tôi chỉ muốn nói cách chung thôi.
Họ nghe trong người họ có sức sống đang lên. Hẳn luật nầy có ý nghĩa gì người ta mới nói: xa mặt cách lòng. Một tháng sau, có thể gặp họ để tóc bò lan tới mép tai mà không hớt cũng không chải.
Dưới sàn giường họ ngủ bạn đừng ngó. Họ chẳng những có những ý trật đường rầy với đầu óc thiên hạ mà còn có những kiểu nói, những điệu bộ, nét mặt không mong gì tìm được ở ai. Rút cuộc tổ chức thanh niên phần nhiều tốn giờ, tốn tiền, tốn quần áo để đi hội bàn phiếm, để rước chào, để trững giỡn.
Ít bữa sau không rẽ nữa, hớt cho thấp lè tè ở mép tai, chải cho ốp bọc vô đầu hình bầu dục cho đầu giống trái dưa hấu. Họ đã không làm gì giúp chồng thành công rồi, lại không nuôi con mà đi mướn vú, đã không giữ con lại phú thác cho đứa ở, đã không lo ăn mặc cho chồng lại để mặc cho đầy tớ. Họ kê chứ không phải không, nhưng để cục gạch nằm nửa trong nửa ngoài.
Ozanam viết: Chúng tôi cảm thấy cần có cái gì chiếm hữu chúng tôi và chờ chúng tôi đi. Họ chấp tay sau đích đứng xa xa coi con trẻ rượt bướm. Lòng bạn trai nao nao quá.
Bạn trai tuổi hoa niên, lòng trào nhựa sống cũng thời danh dự không thua người lớn. Họ ghét thinh lặng và bóng tối vì những thứ nầy là bạn của suy nghĩ mà họ thì ưa hiểu biết bằng ngũ quan. Bạn gái coi chừng lầm một thứ lương tâm nẩy lửa của bạn trai.
Bạn làm giáo sư Pháp văn, bạn giảng Pascal. Ozanam viết: Chúng tôi cảm thấy cần có cái gì chiếm hữu chúng tôi và chờ chúng tôi đi. Nói theo tâm trạng của một thi sĩ nọ thì họ muốn ôm trời nhưng e ngại đuối sức.
Vậy bây giờ người ta ghiền như á phiện. Giới thiệu cá nhân mình để tự đề cao hầu gây uy tín, thứ uy tín ở những thiếu nữ nhẹ dạ, gà con ben miệng cáo già: Đàn ông đừng xưng là phái mạnh khi thấy mỹ nhân, ảnh giai nhân mà lòng rạo rực, mắt liếc dọc.
Khi thân thể dồi dào sinh lực, nhân cách xuất đầu lộ diện, bạn trai tự tín và hy vọng nhiều ở ngày mai. Đại đa số bạn trai không có tiểu tâm nầy. Nếu người bán cám kỹ thế nào bán cả ngày không khỏi bị mốc áo thì người la cà bên đống tội sớm muộn cũng bị ít nhiều sa ngã.
Tôi nói câu nầy của một ngòi bút thơ Tôi có hay không đời vẫn tiến và mấy chữ Thời đại nào anh hùng nấy thường hay có nghĩa lắm bạn. Họ chưa thấy rõ hình bóng gia đình đâu và hay tự nhủ: gia đình! Để lớn đã. Nhà giáo dục liệu thấy thuyết dụ nhiều mà không thành công nên cầu nguyện Thượng đế sẽ giúp họ lái mũi tên đời họ đi đúng thánh ý của người.